Nowa lista kontrolna ADR 2026 – co zmieniło się podczas kontroli drogowych towarów niebezpiecznych?
24 czerwca 2026 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2026 r. w sprawie listy kontrolnej do kontroli przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Dokument wprowadza nowy wzór listy kontrolnej wykorzystywanej podczas kontroli drogowych oraz aktualizuje sposób kwalifikowania stwierdzonych naruszeń.
Nowa lista kontrolna w praktyce ma stosunkowo również duże znaczenie dla nadawców, przewoźników, odbiorców, załadowców.
W tym artykule wyjaśniamy, co zmieniło się w nowej liście kontrolnej ADR i jak przygotować firmę do kontroli zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Dlaczego wprowadzono nową listę kontrolną ADR?
Nowe rozporządzenie zastąpiło dotychczas obowiązujący formularz kontroli, dostosowując polskie przepisy do aktualnych wymagań prawa Unii Europejskiej.
Najważniejszym celem zmian było:
- ujednolicenie sposobu prowadzenia kontroli,
- aktualizacja kategorii ryzyka naruszeń,
- dostosowanie formularza do zmian w Umowie ADR,
- usprawnienie wymiany informacji pomiędzy organami kontrolnymi państw UE.
W praktyce oznacza to, że każda kontrola ADR prowadzona przez ITD lub inne uprawnione służby odbywa się obecnie według nowego formularza.
Czym jest lista kontrolna ADR?
Lista kontrolna ADR to dokument wykorzystywany przez inspektorów podczas kontroli drogowych przewozu towarów niebezpiecznych. Jej zadaniem jest sprawdzenie, czy transport został zorganizowany zgodnie z wymaganiami Umowy ADR.
Kontrola obejmuje między innymi:
- dokument przewozowy,
- instrukcje pisemne,
- wyposażenie pojazdu,
- oznakowanie pojazdu,
- oznakowanie sztuk przesyłki,
- dokumenty kierowcy,
- wyposażenie ochronne,
- zgodność przewożonego towaru z dokumentacją,
- stan techniczny jednostki transportowej.
Nowa lista kontrolna nie zmienia samych obowiązków wynikających z ADR, ale zmienia sposób ich oceny oraz dokumentowania podczas kontroli.
Najważniejsze zmiany w liście kontrolnej ADR 2026
1. Nowy wzór formularza
Najbardziej widoczną zmianą jest całkowicie nowy układ formularza. Dokument został uporządkowany i dostosowany do obecnych wymagań wynikających z przepisów ADR oraz prawa unijnego. Inspektorzy otrzymali bardziej przejrzyste narzędzie do dokumentowania wyników kontroli.
2. Zaktualizowane kategorie ryzyka
Jedną z najważniejszych zmian jest aktualizacja sposobu klasyfikowania naruszeń. Tak jak wcześniej, naruszenia podzielono na trzy kategorie ryzyka:
Kategoria I
Ta kategoria dotyczy naruszeń przepisów ADR, które stwarzają wysokie ryzyko śmierci, poważnych obrażeń ciała lub znacznych szkód dla środowiska. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń podczas kontroli drogowych zazwyczaj wymagają one natychmiastowych i odpowiednich działań naprawczych, takich jak unieruchomienie pojazdu. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń podczas kontroli na terenie przedsiębiorstwa zazwyczaj należy podjąć inne odpowiednie środki.
Przykłady to m.in: przewóz towarów które sa zabronione, uwolnienia materiałów niebezpiecznych, nieprzestrzegania przepisów ładowania razem, przewozu, żywności, zabezpieczenia ładunku, brak świadectwa dopuszczenia, brak wyznaczenia doradcy ADR…
Kategoria II
Ta kategoria dotyczy naruszeń przepisów ADR związanych z ryzykiem obrażeń ciała lub szkód dla środowiska. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń podczas kontroli na drodze z reguły należy zastosować odpowiednie środki naprawcze, takie jak doprowadzenie do zgodności na miejscu kontroli, o ile jest to wykonalne, a w przeciwnym razie – niepóźniej niż po zakończeniu bieżącej
operacji transportowej. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń podczas kontroli na terenie przedsiębiorstwa zazwyczaj stosuje się inne odpowiednie środki.
Przykłady: braku wymaganych gaśnic, wyposażenia, nieprzestrzegania terminów badań opakowań, brak instrukcji pisemnych, nieprawidłowego oznakowania nalepkami ostrzegawczymi,
Kategoria III
Ta kategoria dotyczy naruszeń przepisów ADR związanych z niskim ryzykiem obrażeń ciała lub zkody dla środowiska i nie wymaga zastosowania odpowiednich środków naprawczych na drodze, ale pozwala na podjęcie przez dane przedsiębiorstwo stosownych kroków w późniejszym terminie. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń podczas kontroli na terenie przedsiębiorstwa zazwyczaj stosuje się inne odpowiednie środki Choć nie powodują bezpośredniego zagrożenia, również powinny zostać usunięte.
Przykłady: nieprzestrzegania przepisów dotyczących wielkości nalepek ostrzegawczych, braku dokumentów ze zdjęciem umożliwiających identyfikację wszystkich członków załogi pojazdu
Co oznaczają zmiany dla przedsiębiorców?
Nowe przepisy nie nakładają nowych obowiązków na uczestników przewozu. Zmieniają jednak sposób, w jaki organy kontrolne oceniają stwierdzone nieprawidłowości.
Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni zwrócić jeszcze większą uwagę na:
- poprawność dokumentów przewozowych,
- właściwe oznakowanie opakowań,
- oznakowanie pojazdu,
- wyposażenie ADR,
- aktualność szkoleń pracowników,
- zgodność procedur z obowiązującą wersją ADR.
Jak przygotować firmę do kontroli ADR?
Najlepszym sposobem jest przeprowadzenie wewnętrznego audytu zgodności. Podczas audytu warto zweryfikować między innymi:
- dokumentację przewozową,
- procedury nadawania,
- klasyfikację materiałów,
- oznakowanie opakowań,
- wyposażenie pojazdów,
- szkolenia pracowników,
- obowiązki poszczególnych uczestników przewozu.
Regularny audyt pozwala wykryć nieprawidłowości jeszcze przed kontrolą ITD. 👉 Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja firma spełnia wszystkie wymagania ADR, sprawdź naszą usługę Audytu ADR:
Rola doradcy ADR
Zmiana formularza kontroli to dobry moment na przegląd obowiązujących procedur w przedsiębiorstwie.
Doradca ADR może pomóc w:
- analizie obowiązków przedsiębiorcy,
- przygotowaniu dokumentacji,
- weryfikacji oznakowania,
- szkoleniu pracowników,
- przygotowaniu firmy do kontroli.
Jeżeli Twoje przedsiębiorstwo uczestniczy w przewozie towarów niebezpiecznych jako nadawca, przewoźnik, odbiorca lub załadowca, warto regularnie konsultować obowiązujące wymagania z doradcą ADR.
Więcej informacji znajdziesz tutaj:
Czy nowe przepisy oznaczają więcej kontroli?
Samo rozporządzenie nie zwiększa liczby kontroli. Można jednak spodziewać się, że dzięki ujednoliconemu formularzowi kontrole będą bardziej szczegółowe i prowadzone według jednolitych kryteriów we wszystkich państwach Unii Europejskiej. Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim konieczność jeszcze większej dbałości o zgodność z wymaganiami ADR.
Podsumowanie
Nowa lista kontrolna ADR obowiązująca od 24 czerwca 2026 r. przede wszystkim porządkuje sposób prowadzenia kontroli drogowych i aktualizuje formularz wykorzystywany przez organy kontrolne.
Choć większość obowiązków przedsiębiorców pozostaje bez zmian, nowe przepisy są dobrym momentem na zweryfikowanie procedur obowiązujących w firmie.
Regularny audyt, właściwe szkolenia pracowników oraz współpraca z doradcą ADR pozwalają ograniczyć ryzyko naruszeń i uniknąć problemów podczas kontroli drogowej.