Szkolenia ADR w 2027 r. – kto musi je przejść i co zmieni e-learning?
Koniec roku to dobry moment na zaplanowanie szkoleń na kolejne 12 miesięcy. Niespełna 7 tygodni dzieli nas od wejścia w życie ADR 2027, a część zmian dotyczy właśnie szkoleń. W tym wpisie wyjaśniam, kto w firmie musi być przeszkolony z ADR, jak powinno wyglądać takie szkolenie i co może zmienić się od 1 stycznia 2027 r.
Dwa różne rodzaje szkoleń
W przepisach ADR funkcjonują dwa odrębne systemy, które łatwo pomylić:
- Kurs ADR dla kierowców (rozdział 8.2) kończy się zaświadczeniem ADR i dotyczy członków załogi pojazdu. Szczegóły znajdziesz na stronie kursy ADR dla kierowców.
- Szkolenie pracowników uczestników przewozu (rozdział 1.3) dotyczy osób, które w firmie zajmują się towarami niebezpiecznymi, ale niekoniecznie jeżdżą ciężarówką. Potocznie nazywa się je szkoleniem stanowiskowym ADR.
Ten wpis dotyczy głównie drugiego rodzaju, o którym firmy zapominają najczęściej.
Kto musi być przeszkolony z ADR?
Obowiązek obejmuje pracowników wszystkich uczestników przewozu, których zadania są związane z towarami niebezpiecznymi. W praktyce są to osoby, które:
- przygotowują zlecenia i dokumenty transportowe (spedytorzy, dział logistyki, biuro),
- pakują, oznakowują i przygotowują przesyłki do wysyłki (nadawca, pakujący),
- załadowują i rozładowują pojazdy (magazyn, załadowca),
- przyjmują towar jako odbiorca,
- organizują przewóz (przewoźnik).
Zakres szkolenia ma odpowiadać obowiązkom konkretnej osoby. Inaczej przeszkolisz magazyniera, a inaczej spedytora zlecającego transport. Jeśli zastanawiasz się, czy Twoja firma jest nadawcą, sprawdź wpis Czy nadawca towarów niebezpiecznych musi wyznaczyć doradcę ADR?.
Jak powinno wyglądać szkolenie według rozdziału 1.3 ADR?
Przepisy wyróżniają trzy elementy:
- Szkolenie ogólne – zapoznanie z podstawowymi wymaganiami: klasami zagrożeń, oznakowaniem opakowań i pojazdów, dokumentami przewozowymi.
- Szkolenie stanowiskowe – dopasowane do funkcji pracownika, np. wypełnianie listu przewozowego, załadunek, pakowanie.
- Szkolenie w zakresie bezpieczeństwa – zagrożenia związane z towarami niebezpiecznymi i postępowanie w razie awarii lub rozszczelnienia.
Szkolenia trzeba uzupełniać okresowo, a ich przebieg dokumentować. Pracodawca powinien prowadzić rejestr przeszkolonych osób i okazać go na żądanie pracownika lub organu kontrolnego. Przeczytaj też wpis Czym jest audyt ADR i dlaczego warto go zrobić? – braki w szkoleniach należą do tego, co audyt zwykle wykrywa.
Rola doradcy ADR
Doradca ADR monitoruje, czy w firmie szkolenia są prowadzone i czy prowadzony jest rejestr, a do tego wspiera przy ich organizacji. Jeśli nie wiesz, czy Twoja firma musi wyznaczyć doradcę, zajrzyj do wpisu Kto musi wyznaczyć doradcę ADR?.
Co zmieni się w ADR 2027?
Według omówień zmian zawartych w dokumencie UNECE kilka rzeczy dotyczy szkoleń:
- Szkolenia zdalne i e-learning. Szkolenie początkowe kierowców będzie można prowadzić stacjonarnie, zdalnie albo w modelu mieszanym, ale część praktyczna nadal wymaga bezpośredniego udziału uczestników. W szkoleniach okresowych przewidziano możliwość użycia e-learningu w określonym zakresie.
- Doprecyzowanie, kogo szkolenia dotyczą. Obowiązek ma obejmować nie tylko klasycznych pracowników, ale także inne osoby wykonujące zadania związane z przewozem, w tym samozatrudnionych. Jeśli współpracujesz z osobami na B2B, które przygotowują lub ładują towary niebezpieczne, to dobry moment, żeby sprawdzić, czy mają szkolenia.
- Nowa treść instrukcji pisemnych i przepisy przejściowe, które również warto uwzględnić w programie szkolenia.
Co do zasady do 30 czerwca 2027 r. można jeszcze stosować ADR 2025, ale szkolenia warto zaplanować tak, by pracownicy poznali nowe przepisy zanim zaczną obowiązywać. Przegląd pozostałych zmian znajdziesz we wpisie ADR 2027 – najważniejsze zmiany od 1 stycznia.
Czy e-learning wystarczy?
Zdalna forma jest wygodna, zwłaszcza dla firm z kilkoma oddziałami, ale nie zastąpi wszystkiego. Szkolenie powinno uwzględniać specyfikę Twoich towarów, opakowań i procesów, a część elementów (np. rozpoznawanie oznakowania na prawdziwych opakowaniach, ćwiczenia z dokumentami) najlepiej sprawdza się praktycznie. Dlatego w naszych szkoleniach łączymy część teoretyczną (przepisy ogólne, klasyfikacja, wykaz towarów niebezpiecznych, opakowania i cysterny, procedury nadawcze, warunki przewozu i załadunku) z zadaniami praktycznymi dopasowanymi do Twojej branży.
Lista kontrolna: co zrobić do końca roku?
- Ustal, które stanowiska w firmie mają kontakt z towarami niebezpiecznymi (także osoby na B2B).
- Sprawdź, kto i kiedy ostatnio był przeszkolony.
- Zweryfikuj, czy prowadzisz rejestr szkoleń i czy jest kompletny.
- Zaplanuj szkolenia na początek 2027 r., uwzględniając zmiany z ADR 2027.
- Zdecyduj, które elementy można zrealizować zdalnie, a które stacjonarnie.
- Zaktualizuj instrukcje i materiały szkoleniowe.
Jak możemy pomóc?
- Przeprowadzimy szkolenia stanowiskowe ADR dopasowane do stanowisk w Twojej firmie.
- Zorganizujemy szkolenia ADR dla spedytorów oraz kursy dla kierowców.
- W ramach audytu ADR sprawdzimy, czy Twoje szkolenia i dokumentacja są kompletne.
- W ramach doradztwa ADR pomożemy przygotować firmę na zmiany od 2027 r.
Chcesz zaplanować szkolenia na 2027? Skontaktuj się z nami i umów bezpłatną konsultację. Działamy w całej Polsce, także jako Doradca ADR Poznań.
FAQ
Czy szkolenie ADR dotyczy tylko kierowców? Nie. Dotyczy też pracowników nadawcy, pakującego, załadowcy, odbiorcy i przewoźnika, w zakresie ich obowiązków.
Czy trzeba prowadzić rejestr szkoleń? Tak, zapis przebiegu szkoleń powinien być prowadzony przez pracodawcę i udostępniany na żądanie.
Czy ADR 2027 dopuszcza e-learning? Tak, w określonym zakresie. Część praktyczna kursu początkowego dla kierowców nadal wymaga bezpośredniego udziału.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.